FULL TEXT (html)
Issue: 2022, June, Volume 16, No 2
issue id: 2022_6_16_2
article id: 2022_6_16_2_1

Letter to the Editor



Letter to the Editor / Editöre Mektup


A New Framework for The Assessment of Comprehensive Literature Search: The PRESS 2015 Guideline

Kapsamlı Literatür Taramasının Değerlendirilmesinde Yeni Bir Çerçeve: PRESS 2015 Rehberi

Handan Terzi1, Yeter Kitiş2


Abstract
Systematic reviews are accepted as the most reliable references which synthesize the best evidence among the existed evidences, especially in health care. Comprehensive literature search is one of the significant stages of systematic review process. However, adapting search strategy to the various electronic databases is a tough and time-consuming process. Peer review is known as a current approach to shorten this process and increase the quality of evidence. Peer Review of Electronic Search Strategies (PRESS) Guidance is an important tool which is used for this purpose. PRESS Guidance was developed to assess electronic search strategies used in the literature searches for systematic reviews and Health Technologies Assessment reports in 2008 and updated in 2010 and 2015. PRESS 2015 Guidance is constituted of four sections; i) recommendations for librarian practice, ii) an evidence-based checklist, iii) an assessment form and iv) implementation strategies. In this review, it was aimed to translate the PRESS 2015 Guidance into Turkish and widen its usage. Since the popularity of systematic review methodology has increased especially in healthcare both in the world and in our country, the PRESS 2015 Guidance is recommended to be used actively by researchers to construction and adaptation of the search strategy.
Key words: evidence-based practice, guideline, peer review, research.


Özet
Sistematik derlemeler, sağlık hizmetlerinde mevcut kanıtların sentezlenerek en iyi kanıtın elde edilmesinde en güvenilir referans olarak kabul edilmektedir. Kapsamlı literatür taraması, sistematik derleme sürecinin önemli aşamalarından biridir. Bununla birlikte, tarama stratejisinin oluşturulması ve çeşitli veri tabanlarına uyarlanması zorlu ve zaman alıcı bir süreçtir. Akran değerlendirmesi bu süreci kısaltan ve kanıtın kalitesini arttıran güncel bir yaklaşımdır. Peer Review of Electronic Search Strategies (PRESS) Rehberi bu amaçla kullanılan önemli bir araçtır. PRESS rehberi sistematik derleme ve Sağlık Teknolojileri Değerlendirmesi raporları için yapılan literatür taramasında kullanılacak elektronik tarama stratejilerinin değerlendirilmesi amacıyla 2008 yılında geliştirilmiş, 2010 ve 2015 yıllarında güncellenmiştir. PRESS 2015 Rehberi; i) Kütüphanecilere Yönelik Öneriler, ii) Kanıt Temelli Kontrol Listesi, iii) Değerlendirme Formu ve iv) Uygulama Stratejileri olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Bu derleme çalışmasında PRESS Rehberinin 2015 güncellemesi Türkçeye kazandırılarak kullanımının yaygınlaştırılması amaçlanmıştır. Tüm dünyayla benzer şekilde ülkemizde özellikle sağlık alanında sistematik derleme metodolojisinin öneminin gittikçe arttığı göz önünde bulundurulduğunda, PRESS 2015 Rehberinin tarama stratejisinin oluşturulmasında ve uyarlanmasında araştırmacılar tarafından aktif olarak kullanılması önerilir.
Anahtar kelimeler: araştırma, hakem değerlendirmesi, kanıta dayalı uygulamalar, rehber.



Geliş tarihi / Received: 11.07.2021    Kabul tarihi / Accepted: 10.03.2022

1Ufuk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü / Türkiye
2Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü / Türkiye

Address for Correspondence / Yazışma Adresi: Handan Terzi, Ufuk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü, Türkiye
handan.terzi@ufuk.edu.tr

Terzi H, Kitis Y. A New Framework for The Assessment of Comprehensive Literature Search: The PRESS 2015 Guideline. TJFMPC, 2022;16(2): 231-244

DOI: 10.21763/tjfmpc.969790





Giriş
Bilimde var olan en iyi kanıtın aranması süreci, bir sanat olarak nitelendirilmektedir.1 Sağlık hizmetlerinde kanıtın sentezlenmesinde, metodolojik şeffaflıklarından dolayı sistematik derlemeler referans olarak kabul edilmektedir.2 Sistematik derleme, belirli bir araştırma sorusuna cevap bulmak amacıyla önceden belirlenmiş dahil etme kriterlerini karşılayan çalışmaların sonuçlarını bir araya getirerek güçlü bilimsel kanıt oluşturmayı sağlayan bir araştırma yöntemidir.3 Bir sistematik derlemeyle literatürde var olan en iyi kanıt elde edilirken, aynı zamanda gelecekteki çalışmaların hedeflediği boşluklar da tanımlanmakta, değerlendirilmekte ve özetlenmektedir.4 Sistematik derlemelerde amaç, araştırma öncesinde hazırlanan bir protokolle yazılı hale getirilen açık ve sistematik yöntemler kullanılarak biası (yanlılığı) azaltmaktır.3,5 Bu nedenle sistematik derlemeler, dahil etme kriterlerine uygun olabildiğince çok sayıda çalışmanın belirlenebilmesi için çeşitli kaynaklarda kapsamlı, objektif ve tekrarlanabilir bir literatür tarama süreci gerektirmektedir.5

Kapsamlı literatür taraması, sistematik derleme sürecinin kritik bir bileşeni olarak kabul edilmektedir (Şekil 1).4,6,7,8 Literatür tarama, sistematik derlemenin veri toplama sürecidir.9 Kapsamlı literatür taraması, elektronik veri tabanı taraması ve ek tarama yöntemlerinin (kaynakça taraması, gri literatür taraması vb.) birlikte kullanılmasını gerektirir.1,4,7 Her bir veri tabanında farklı dergi ve disiplinlere ait çalışmalar yer aldığı için, taramanın kalitesi açısından konuyla ilgili birden çok veri tabanının kullanılması önerilmektedir.7 Yapılan bir çalışmada, veri tabanı seçiminin sistematik derleme sonuçları üzerinde önemli etkilerinin olduğu belirtilmiştir.7 Seçilen tüm veri tabanları için oluşturulan tarama stratejisinin, konuyla ilgili tüm çalışmaların belirlenmesi ve ilgisiz çalışmaların hariç tutulması adına yüksek duyarlılık ve seçicilikte olması önemlidir.1,8 Sistematik derlemelerde tarama stratejisinin oluşturulması, duyarlılık ve seçicilik arasındaki en iyi dengeyi bulma ve tarama stratejilerinin veri tabanlarına uyarlanmasının zorlu ve zaman alıcı bir süreç olduğu bilinmektedir.8,10 Bu nedenle literatür tarama sürecinin detaylı ve bilimsel bir şekilde planlanması ve bu planın raporlanması, taramanın etkinliğini arttırarak tarama sürecini kısaltacaktır.4





Tarama stratejisinin geliştirilmesi, sürekli değerlendirme ve süzgeçten geçirmeyi içeren tekrarlı bir süreçtir (Şekil 2).1 Sistematik derlemeye dahil edilen her bir çalışmanın kapsamı ve konuyla ilgisi sistematik derlemenin kalitesini etkilediği için, literatür taramada kullanılan tarama stratejisinin titiz bir şekilde oluşturulması gerektiği bildirilmektedir.7,10 Cochrane derlemelerinde kullanılan tarama stratejilerinin incelendiği bir çalışmada, incelenen sistematik derlemelerin %73’ünün tarama stratejisinde hatalar olduğu, bunların %53’ünde hataların taramanın duyarlık ve seçiciliğini azalttığı belirlenmiştir.11 Çalışmaların seçilmesi, verilerin ayrılması ve nicel/nitel sentez süreçleri gibi sistematik derleme sürecinin diğer bileşenlerinin, dahil etme kriterlerine tam uyumlu çalışmaların belirlenmesine bağlı olduğu bilinmektedir.9 Bu nedenle literatür tarama, olası biası azaltmak için hem değerlendirilebilir hem de tekrarlanabilir şekilde tasarlanmalıdır.1,9,10 Güncel literatürde, taramanın kalitesi açısından konuyla ilgili veri tabanı, elektronik ara yüzler ve anahtar kelimelerin belirlenmesinde bilgi-belge yönetimi uzmanları (kütüphaneciler), bilişim uzmanları ve alanın diğer uzmanlarından yardım alınması ve akran değerlendirmesi (peer review) önerilmektedir.5,11,12





Akran değerlendirmesi, sistematik derlemelerde kapsamlı literatür taramasında kullanılacak stratejinin gücünü arttıran ve her veri tabanına spesifik tarama stratejisi oluşturmanın son dönemde değeri artan bir bileşeni olarak kabul edilmektedir.9,13,14 Akran değerlendirmesi, sistematik derleme ve meta-analizlerin tarama sürecinin raporlanmasında kullanılması önerilen yeni geliştirilmiş 16 maddelik PRISMA-S (Preferred Reporting Items for Systematic Review and Meta-Analysis-Search) rehberine bir standart olarak eklenmiştir (Madde 14).9 PRISMA-S rehberinde, tarama stratejilerinin akran değerlendirmesinin standart bir çerçeve içerisinde yapılmasının veri tabanlarına spesifik tarama stratejisi oluşturma sürecini kolaylaştırdığı belirtilmektedir.9 PRESS (Peer Review of Electronic Search Strategies-Elektronik Tarama Stratejileri Akran Değerlendirmesi) Rehberi’nin bu amaca hizmet eden iyi bir kaynak olduğu bilinmektedir.7,9,13,14 PRESS Rehberi, bir sistematik derlemenin yapılabilmesi için konuyla ilgili seçilen anahtar kelimelerin yakınlık bağlaçları ile birliktelik, veya literatürdeki adıyla Boolean bağlaçlarının (AND/VE, OR/VEYA, NOT/DEĞİL), sistematik derlemenin amacına uygun bir şekilde birleştirilmesi ve hariç tutulması ile oluşturulan ve tarama için seçilen her bir veri tabanının spesifik tarama kurallarına göre uyarlanan stratejinin doğruluk ve seçiciliğinin belirlenmesi amacıyla kullanılmaktadır.7,9,10

Bu çalışmada PRESS 2015 Rehberi’nin Türkçeye uyarlanarak sistematik derleme sürecinde kapsamlı veri tabanı taraması için oluşturulan tarama stratejisini doğru, duyarlı, seçici ve güçlü hale getirmek ve tarama sürecinde olası hataları önleyerek yapılan sistematik derleme ve meta-analiz çalışmalarının kalitesinin arttırılması için akran değerlendirmesinin kullanımının yaygınlaştırılmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır.

Yöntem

PRESS 2015 Rehberinin Türkçeye Uyarlanma Süreci
Bu çalışmada son olarak 2015 yılında güncellenen PRESS (Peer Review of Electronic Search Strategies-Elektronik Tarama Stratejileri Akran Değerlendirmesi) Rehberi’nin Türkçe uyarlaması, çeviri tekniklerine uygun olarak yapılmıştır.

Çeviri öncesinde Jessie McGowan’dan e-mail aracılığıyla yazılı onay alınmıştır. Orijinali İngilizce yazılmış olan rehberin Türkçeye çevirisi araştırmacılar tarafından yapılmıştır. Çevirisi yapılan rehber için anadili İngilizce olan ve iyi Türkçe bilen profesyonel bir dil uzmanından görüş alınmıştır. Alınan geribildirim doğrultusunda, araştırmacılar tarafından rehberde gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Rehberin orijinali ile Türkçeye çevrilmiş olan hali, hemşirelik alanında çalışan ve sistematik derleme metodolojisi ile ilgili yedi uzmana (öğretim üyesi) e-mail aracılığıyla gönderilmiştir. Uzmanlardan rehberi Türkçe diline ve ifadelerin alana uygunluğu açısından değerlendirmeleri istenmiştir. Rehberdeki her bir ifade, araştırmacılar tarafından oluşturulan üçlü likert tipte (uygun-kısmen uygun-uygun değil) bir form aracılığıyla uzmanların görüşüne sunulmuştur. Uzmanlardan alınan geri bildirimler çerçevesinde, rehberin Türkçe formunun son hali elde edilmiştir.

Bulgular

PRESS 2015 Rehberi
PRESS Rehberi, sistematik derleme ve Sağlık Teknolojileri Değerlendirmesi (STD) raporları için yapılan literatür taramasında kullanılacak elektronik veri tabanı tarama stratejilerinin değerlendirilmesi amacıyla 2008 yılında geliştirilmiş, 2010 ve 2015 yıllarında güncellenmiştir.14 PRESS 2015 Rehberi; i) Kütüphanecilere Yönelik Öneriler (Tablo 1), ii) PRESS 2015 Kanıt Temelli Kontrol Listesi (Tablo 2), iii) PRESS 2015 Rehberi Değerlendirme Formu (Tablo 3) ve iv) Rehberin Uygulama Stratejileri (Tablo 4.) olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır.14


























PRESS 2015 Rehberinde Boolean bağlaçlarının etkili kullanımıyla ilgili elde edilen kanıtlar doğrultusunda kütüphanecilerin tarama stratejisinin kontrolü uygulamalarına yönelik altı alan bulunmaktadır (Tablo 1).14 Bu alanlar genelde PICO (Patient, Intervention, Comparison, Outcome) formatında oluşturulan araştırma sorusunun tarama kavramlarına doğru bir şekilde dönüştürülmesini; dönüştürülen kavramların Boolean (birliktelik bağlaçları: AND/VE, OR/VEYA, NOT/DEĞİL) ve yakınlık bağlaçları ile doğru bir şekilde kombinasyonunu; veri tabanına özel konu başlıklarının geniş kapsamlı olmasının; konu başlıklarının yeterince kapsamlı olmadığı durumlarda serbest metin/metin kelimesi taramasının kullanılma durumunu; yazım söz dizilimi ve satır numaralarının doğru bir şekilde bir araya getirilmesini ve sınırlandırma/filtre kullanımını değerlendirme önerilerini içermektedir.14 PRESS 2015 Kanıt Temelli Kontrol Listesinde de bu altı öneri yer almaktadır (Tablo 2). Önceki versiyonda15 yer alan 'Boolean bağlaçları kullanılarak oluşturulan tarama stratejisinin diğer veri tabanlarına ustalıkla uyarlanması' alanı, tarama süresinin uzamasına yol açması nedeniyle güncellenen kontrol listesinin amacına hizmet etmediği düşünülerek, PRESS 2015 Kanıt Temelli Kontrol Listesinden çıkarılmıştır.14,16

PRESS 2015 Rehberi Değerlendirme Formu, hazırlanan tarama stratejisinin akran değerlendirmesi sürecinin kolaylaştırılması amacıyla iki kısımdan oluşmaktadır (Tablo 3). PRESS 2015 Rehberi Değerlendirme Formu’nun birinci kısmında yapılacak olan sistematik derlemenin başlığı, araştırma sorusu, dahil etme ve dışlama kriterleri ve oluşturulan tarama stratejisi tüm detaylarıyla birlikte belirtilmektedir. Bu kısım taramayı yapan araştırmacı tarafından doldurulmaktadır. Oluşturulan tarama stratejisinin uygunluğu, PRESS 2015 Rehberi Değerlendirme Formu’nun ikinci kısmında kontrol listesinde yer alan altı temel alan için ayrı ayrı değerlendirilmektedir. İkinci kısım değerlendirmeyi yapan uzman tarafından doldurulmaktadır. Tarama stratejisinin uygunluğu için en az bir uzman değerlendiricinin görüşleri yeterli kabul edilmektedir.14 Değerlendirmeyi yapan en az bir uzman tarafından kontrol listesindeki alanların en az biri için yapılan değişiklik önerisi tarama stratejisinin yeniden revize edilmesini gerektirmektedir.14

PRESS 2015 Kanıt Temelli Kontrol Listesi’nin kullanımını kolaylaştırmak amacıyla rehberde, oluşturulan elektronik tarama stratejisinin yapılacak olan akran değerlendirmesi sayısı, süresi, sıklığı ve zamanı ile ilgili standartları içeren dört adet uygulama stratejisi bulunmaktadır (Tablo 4).14

Tartışma
Araştırma sorusu ile ilgili tüm çalışmaların belirlenmesi, var olan kanıtların sentezlenmesinde tüm sistematik derlemelerin öncelikli amaçlarından biri olarak kabul edilmektedir.5 Bu durumun önemi 'sistematik derlemeye çöp girerse çöp çıkar (garbage-in, garbage out)' şeklinde özetlenmektedir.17 Bu nedenle, sistematik derlemelerin kalitesi, yapılacak kapsamlı bir literatür taraması ile ilişkilendirilmiştir.5,17 Yapılan literatür taramasının sistemli olması, konuyla ilgili tüm anahtar kelimelerin belirlenerek çeşitli kombinasyonlar ve birliktelik/yakınlık bağlaçları kullanılarak bir strateji geliştirilmesi, oluşturulan stratejinin konuyla ilgili birden çok elektronik veri tabanına uyarlanarak taramanın yürütülmesi ve kaydedilmesi, taramanın ölçülebilir ve tekrarlanabilir olması adına bir gereklilik olarak nitelendirilmektedir.1,7,9 Elektronik veri tabanı taramasının kalitesinin PRESS Rehberi gibi yapılandırılmış bir araç kullanılarak arttırılabileceği düşünülmektedir.14 Bu çalışmayla, akran değerlendirme sürecinde en sık kullanılan PRESS 2015 Rehberi Türkçeye uyarlanarak sistematik derleme alanında çalışan araştırmacıların veri toplama aşamalarını kolaylaştırmak için bir kaynak oluşturulması amaçlanmıştır.

Cochrane Collaboration, literatür taramasına başlamadan önce oluşturulan strateji ile ilgili literatür tarama konusunda özel eğitim almış uzmanlardan danışmanlık alınmasının, kullanılan metodolojinin şeffaflığını ortaya koymadaki önemini vurgulamaktadır.5 McGowan ve arkadaşlarının çalışmasında, akran değerlendirmesi yapılan sistematik derlemelerde taramanın kapsamlılığı ve kalitesinin yapılmayanlara göre daha yüksek olduğu bildirilmiştir.18 Başka bir çalışmada, tarama stratejisinin değerlendirmesinde PRESS rehberini kullananların %82’si PRESS’in süreçte oldukça işe yaradığını belirtmiştir.16 PRESS Rehberinin, kullanılacak tarama stratejisinde araştırmacılar tarafından yapılabilecek olası hataları belirlediği, böylece elde edilen bilimsel kanıtın gücünü ve kalitesini arttırdığı ve tarama süresini kısalttığı bildirilmiştir.9,11,14,16 Sistematik derlemelerin incelendiği güncel bir çalışmada ise, dahil edilen sistematik derlemelerin tamamına yakınında (%99.4) tarama stratejisinin akran değerlendirmesi yapılmadığı saptanmıştır ve bu nedenle, sistematik derlemelerde tekrar edilebilirlik ve şeffaflık ilkelerini sağlamak için literatür taramasında akran değerlendirmesi yapılması, PRISMA-S kontrol listesi ve PRESS Rehberi’nin kullanılması önerilmiştir.7 PRESS 2015 Rehberinin akran değerlendirmesi sürecinde bir çerçeve olarak kullanılmasının, hem tarama stratejisinin gözden geçirilmesini hem de sistematik derlemenin yayınlanma sürecini kolaylaştıracağı söylenebilir.

Tekrarlanabilir olması bir sistematik derlemenin en önemli özelliklerinden biri olarak kabul edilmektedir.1 Başka araştırmacıların aynı araştırma sorusunu kullanarak yeni bir sistematik derleme yapabilmesi ve öncekine benzer sonuçlara ulaşabilmesi için, tarama stratejisinin raporlanması önerilmektedir.1,9,10 Tarama stratejisini raporlamama veya eksik raporlamanın, stratejinin doğruluğu ve sistematik derlemelerin sonuçlarının güvenilirliği ile ilgili şüphe oluşturduğu bildirilmektedir.9 Bu nedenle oluşturulan stratejinin PRESS 2015 Rehberi kullanılarak akran değerlendirmesinin yapılmasının, araştırmacıları, kullandıkları tarama stratejisini raporlamaya teşvik edeceği de ön görülmektedir.

Sonuç ve Öneriler
Sonuç olarak, PRESS 2015 Rehberi kullanılarak akran değerlendirmesi yapılan kapsamlı literatür taramasının, sistematik derlemelerden elde edilen sonuçların uygulamada kullanılabilirliğinin arttırılmasına katkı sağlayacağı söylenebilir. Tüm dünyayla benzer şekilde ülkemizde özellikle sağlık alanında sistematik derleme metodolojisinin öneminin gittikçe arttığı göz önünde bulundurulduğunda, elde edilen kanıtların birey ve toplumların sağlığının geliştirilmesini, hastalıkların önlenmesinde birinci basamak hizmetlerin gücünü ve etkisini görünür kılmayı, kanıt temelli bakım sunmayı ve hasta çıktılarını olumlu etkileyeceği için, PRESS 2015 Rehberi’nin tarama stratejisinin oluşturulmasında ve uyarlanmasında araştırmacılar tarafından aktif olarak kullanılması önerilir.

*Bu çalışma 07-09 Ocak 2021 tarihinde gerçekleştirilen 2. Uluslararası 3. Ulusal Halk Sağlığı Hemşireliği Kongresinde sözel bildiri olarak sunulmuştur.






Kaynaklar
1. Aromataris E, Riitano D. Constructing a search strategy and searching for evidence. A guide to the literature search for a systematic review. Am J Nurs. 2014;114(5):49-56. doi: https://doi.org/10.1097/01.NAJ.0000446779.99522.f6
2. Moher D, Shamseer L, Clarke M, Ghersi D, Liberati A, Petticrew M, et al. Preferred reporting items for systematic review and meta-analysis protocols (PRISMA-P) 2015 statement. Syst Rev. 2015;4(1):1. doi: https://doi.org/10.1186/2046-4053-4-1
3. Chandler J, Cumpston M, Thomas J, Higgins JPT, Deeks JJ, Clarke MJ. Chapter I: Introduction. 2020. In: Cochrane Handbook for Systematic Reviews of Interventions version 6.1. (updated September 2020): Cochrane. Accessed September 30, 2020 at https://training.cochrane.org/handbook/current/part-1
4. Cooper C, Booth A, Varley-Campbell J, Britten N, Garside R. Defining the process to literature searching in systematic reviews: a literature review of guidance and supporting studies. BMC Med Res Methodol. 2018;18(1):85. doi: https://doi.org/10.1186/s12874-018-0545-3
5. Lefebvre C, Glanville J, Briscoe S, Littlewood. A., Marshall C, Metzendorf M-I, et al. Chapter 4: Searching for and selecting studies. 2020. In: Cochrane Handbook for Systematic Reviews of Interventions version 6.1. (updated September 2020): Cochrane. Accessed September 30, 2020 at https://training.cochrane.org/handbook/current/part-4
6. Institude of Medicine (IOM). Finding what works in health care: standards for systematic reviews. Washington (DC): National Academies Press; 2011.
7. Harari MB, Parola HR, Hartwell CJ, Riegelman A. Literature searches in systematic reviews and meta-analyses: a review, evaluation, and recommendations. J Vocat Behav. 2020;118:103377. doi: https://doi.org/10.1016/j.jvb.2020.103377
8. Knoll T, Omar MI, Maclennan S, Hernandez V, Canfield S, Yuan Y, et al. Key steps in conducting systematic reviews for underpinning clinical practice guidelines: methodology of the European Association of Urology. Eur Urol. 2018;73(2):290-300. doi: http://doi.org/10.1016/j.eururo.2017.08.016
9. Rethlefsen M, Kirtley S, Waffenschmidt S, Ayala AP, Moher D, Page MJ, et al. PRISMA-S: an extension to the PRISMA Statement for Reporting Literature Searches in Systematic Reviews. 2020. Accessed September 30, 2020 at https://osf.io/sfc38/
10. Bramer WM, de Jonge GB, Rethlefsen ML, Mast F, Kleijnen J. A systematic approach to searching: an efficient and complete method to develop literature searches. JMLA. 2018;106(4):531-41. doi: https://doi.org/10.5195/jmla.2018.283
11. Franco JVA, Garrote VL, Escobar Liquitay CM, Vietto V. Identification of problems in search strategies in Cochrane Reviews. Res Synth Methods. 2018;9(3):408-16. doi: https://doi.org/10.1002/jrsm.1302
12. McKeown S, Ross-White A. Building capacity for librarian support and addressing collaboration challenges by formalizing library systematic review services. JMLA. 2019;107(3):411-9. doi: http://doi.org/10.5195/jmla.2019.443
13. Relevo R. Methods guide for medical test reviews. AHRQ Publication No: 12-EC017. Rockville (MD): Agency for Healthcare Research and Quality; 2012:1-188.
14. McGowan J, Sampson M, Salzwwdel D, Cogo E, Foerster V, Lefebvre C. PRESS peer review of electronic search strategies: 2015 guideline explanation and elaboration (PRESS E&E). Ottawa: CADTH. 2016, 1-79.
15. McGowan J, Sampson M, Lefebvre C. An evidence based checklist for the peer review of electronic search strategies (PRESS EBC). Evid Based Libr Inf Pract. 2010;5(1):149-54. doi: https://doi.org/10.18438/B8SG8R
16. Relevo R, Paynter R. Peer review of search strategies. methods research report. AHRQ Publication No. 12-EHC068-EF. Rockville, MD: Agency for Healthcare Research and Quality; 2012:1-40. Retrieved from: www.effectivehealthcare.ahrq.gov/reports/final.cfm
17. Xiao Y, Watson M. Guidance on Conducting a systematic literature review. J Plan Educ Res. 2017;39(1):93-112. doi: https://doi.org/10.1177/0739456X17723971
18. McGowan J, Sampson M, Salzwedel DM, Cogo E, Foerster V, Lefebvre C. PRESS peer review of electronic search strategies: 2015 guideline statement. J Clin Epidemiol. 2016;75:40-6. doi: https://doi.org/10.1016/j.jclinepi.2016.01.021

















TJFMPC
Turkish Journal of Family Medicine
& Primary Care

e-ISSN: 1307-2048
© 2016 www.tjfmpc.gen.tr

Browser?
44.192.114.32
07.07.2022 / 10:02